Zawezwanie do próby ugodowej

Postępowanie pojednawcze opisują art. 184 do 186 Kodeksu postępowania cywilnego. Sprawy cywilne, których charakter na to pozwala, strony mogą zakończyć ugodą zawartą przed wniesieniem pozwu (art. 184). Wniosek składasz do sądu rejonowego ogólnie właściwego dla przeciwnika, bez względu na właściwość rzeczową, czyli także wtedy, gdy pozew trafiłby do sądu okręgowego (art. 185 § 1). Posiedzenie prowadzi jeden sędzia (art. 185 § 2). Dla wierzyciela to droga do tytułu egzekucyjnego bez procesu, o ile dłużnik przyjdzie i zgodzi się na ugodę.

Wniosek musi zawierać propozycje ugodowe

W zawezwaniu zwięźle oznaczasz sprawę i przedstawiasz propozycje ugodowe, na przykład kwotę i harmonogram spłaty (art. 185 § 1¹). Do wniosku bez tych elementów stosuje się przepisy o brakach formalnych, więc sąd wezwie cię do ich uzupełnienia w tygodniowym terminie pod rygorem zwrotu wniosku (art. 130 § 1 w związku z art. 185 § 1¹). Jak przygotować warunki, które dłużnik może przyjąć, opisuje hasło ugoda z dłużnikiem.

Opłata jest stała, a przy ugodzie częściowo wraca

W sprawie o zapłatę opłata od wniosku wynosi 120 zł, gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 000 zł, i 300 zł powyżej tej kwoty (art. 23a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Jeśli strony zawrą ugodę, sąd z urzędu zwraca trzy czwarte opłaty pomniejszone o 30 zł opłaty minimalnej (art. 79 ust. 1 pkt 2 lit. e i ust. 3). Przy opłacie 300 zł odzyskasz więc 195 zł. Dla porównania pozew o 100 000 zł kosztuje 5 000 zł, a w postępowaniu nakazowym 1 250 zł (art. 13 ust. 2 i art. 19 ust. 2).

Ugoda zawarta przed sądem jest tytułem egzekucyjnym

Treść ugody sąd wpisuje do protokołu albo do osobnego dokumentu dołączonego do protokołu, a strony ją podpisują (art. 185 § 3). Ugoda zawarta przed sądem jest tytułem egzekucyjnym (art. 777 § 1 pkt 1 KPC), więc po nadaniu klauzuli wykonalności złożysz z nią wniosek do komornika, jeśli dłużnik nie zapłaci. Roszczenie stwierdzone taką ugodą przedawnia się po 6 latach (art. 125 § 1 Kodeksu cywilnego). Sąd uzna ugodę za niedopuszczalną, gdy jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa (art. 184 KPC).

Od 30 czerwca 2022 r. zawezwanie tylko zawiesza przedawnienie

Przez czas postępowania pojednawczego przedawnienie roszczeń objętych wnioskiem nie biegnie, a po jego zakończeniu termin biegnie dalej, nie od nowa (art. 121 pkt 6 KC). Tak jest od 30 czerwca 2022 r., kiedy weszła w życie ustawa z 2 grudnia 2021 r. zmieniająca Kodeks cywilny (Dz.U. z 2021 r. poz. 2459). Do postępowań pojednawczych wszczętych wcześniej i niezakończonych do tego dnia stosuje się dawne przepisy (art. 8 tej ustawy).

Bieg przedawnienia przerywa za to pozew i uznanie długu przez dłużnika (art. 123 § 1 KC). Jeśli faktura zbliża się do przedawnienia, a klient nie chce podpisać uznania, pewniejszy jest pozew, na przykład o nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Różnice między przerwaniem a zawieszeniem opisuje hasło przerwanie biegu przedawnienia.

Nieobecność na posiedzeniu wpływa na koszty

Jeśli dłużnik bez usprawiedliwienia nie przyjdzie na posiedzenie, do ugody nie dojdzie. Gdy potem wniesiesz w tej sprawie pozew, sąd na twoje żądanie uwzględni koszty próby ugodowej w orzeczeniu kończącym sprawę (art. 186 § 2 KPC). Gdy to ty się nie stawisz, sąd na żądanie przeciwnika obciąży cię kosztami, które wywołała próba ugodowa (art. 186 § 1).

Najczęstsze pytania

Ile kosztuje zawezwanie do próby ugodowej?

W sprawie o zapłatę opłata wynosi 120 zł, gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 000 zł, i 300 zł powyżej tej kwoty (art. 23a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Jeśli strony zawrą ugodę, sąd zwraca trzy czwarte opłaty pomniejszone o 30 zł.

Czy zawezwanie do próby ugodowej przerywa przedawnienie?

Nie. Od 30 czerwca 2022 r. wniosek o zawezwanie tylko zawiesza bieg przedawnienia na czas postępowania pojednawczego (art. 121 pkt 6 Kodeksu cywilnego), a potem termin biegnie dalej. Bieg przedawnienia przerywa na przykład pozew albo uznanie długu przez dłużnika.

Czy ugoda zawarta po zawezwaniu jest tytułem egzekucyjnym?

Tak. Ugoda zawarta przed sądem jest tytułem egzekucyjnym (art. 777 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Po nadaniu klauzuli wykonalności staje się tytułem wykonawczym, z którym możesz złożyć wniosek o egzekucję do komornika.

Do którego sądu złożyć zawezwanie do próby ugodowej?

Do sądu rejonowego ogólnie właściwego dla przeciwnika, bez względu na właściwość rzeczową, więc także w sprawie powyżej 100 000 zł (art. 185 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Jeśli nie da się ustalić tej właściwości, wniosek składasz do sądu rejonowego właściwego dla twojej siedziby.