Zabezpieczenie należności

Zabezpieczenie należności daje sprzedawcy dodatkowe źródło zapłaty albo szybszą drogę do niej, gdy klient nie zapłaci faktury. Najczęściej to weksel in blanco, poręczenie, gwarancja bankowa, ubezpieczenie należności albo przedpłata.

Sprzedając z odroczonym terminem płatności, udzielasz klientowi kredytu kupieckiego. Zabezpieczenie nie sprawi, że klient zapłaci w terminie, ale zmienia twoją sytuację, gdy nie zapłaci. Możesz wtedy sięgnąć do majątku innej osoby, do banku albo ubezpieczyciela, odzyskać towar albo szybciej dostać tytuł egzekucyjny. Wybór zależy od kwoty, ryzyka klienta i tego, na co klient się zgodzi.

Formy zabezpieczenia należności

ZabezpieczenieCo dajeNa co uważać
Weksel in blanco z deklaracją wekslowąnakaz zapłaty w postępowaniu nakazowymjest wart tyle, ile majątek wystawcy i poręczycieli
Poręczenie (art. 876 KC)odpowiedzialność drugiej osoby, na przykład wspólnika, obok klientaoświadczenie poręczyciela wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności
Gwarancja bankowa albo ubezpieczeniowazapłata od banku albo ubezpieczyciela po spełnieniu warunków gwarancjigwarancja ma kwotę i termin ważności, a jej koszt zwykle ponosi klient
Zastrzeżenie własności (art. 589 KC)towar pozostaje twój do zapłaty cenywobec wierzycieli klienta działa tylko przy piśmie z datą pewną (art. 590), a przy towarze przetworzonym albo odsprzedanym niewiele daje
Poddanie się egzekucji w akcie notarialnym (art. 777 § 1 pkt 5 KPC)tytuł egzekucyjny bez procesu, po nadaniu klauzuli wykonalnościkoszt notariusza, a w akcie trzeba wprost określić kwotę, do której klient poddaje się egzekucji
Zastaw rejestrowypierwszeństwo zaspokojenia z rzeczy klienta, na przykład maszynwymaga umowy i wpisu do rejestru zastawów
Przedpłata albo kaucjapieniądze masz przed dostawąklienci zgadzają się na nią zwykle na początku współpracy
Ubezpieczenie należnościwypłata od 75% do 95% straty przy niewypłacalności albo przewlekłej zwłoceskładka od obrotu i limity na klientów
Faktoring pełnyfaktor przejmuje ryzyko niewypłacalności odbiorcyprowizja i limity faktora

Przedpłatę klient wpłaca zwykle na podstawie faktury proforma. Zabezpieczeniem może być też przelew wierzytelności klienta na twoją rzecz, czyli cesja, na przykład jego należności od odbiorcy, któremu odsprzedaje twój towar.

Jak dobrać zabezpieczenie do klienta

Im większa kwota i słabsza kondycja klienta, tym mocniejszego zabezpieczenia potrzebujesz. Zanim zdecydujesz, sprawdź klienta, tak jak opisuje to hasło ocena zdolności kredytowej kontrahenta.

SytuacjaRozsądne zabezpieczenie
nowy klient i mała pierwsza dostawaprzedpłata albo krótki termin i niski limit kupiecki
stały klient, który płaci w terminiezwykle wystarczy limit kupiecki i bieżący monitoring płatności
jednorazowe zamówienie ponad limitgwarancja bankowa na nadwyżkę albo przedpłata części kwoty
spółka z niewielkim majątkiemweksel in blanco z poręczeniem wekslowym wspólnika albo członka zarządu
eksport albo cały portfel klientówubezpieczenie należności

Zabezpieczenie ustal przed pierwszą dostawą

Zabezpieczenie najłatwiej uzyskać na początku współpracy, gdy klientowi zależy na terminie płatności. Po pierwszej zaległości klient ma mniej powodów, żeby się zgodzić. Wymagania zapisz w umowie albo w ogólnych warunkach sprzedaży, a w polityce kredytowej określ, przy jakich kwotach i klientach ich wymagasz.

Gdy zabezpieczenie przyjmujesz już po zaległości, połącz je z pisemnym uznaniem długu. Uznanie przerywa bieg przedawnienia, a przedawnienie biegnie wtedy od nowa.

Zabezpieczenie nie zastępuje pilnowania terminów

Weksel czy gwarancja pomagają dopiero wtedy, gdy klient przestaje płacić. Wcześniej działa zwykła dyscyplina, czyli przypomnienie przed terminem, telefon po terminie i nota odsetkowa. Pilnuj też terminów samych zabezpieczeń. Żądanie zapłaty z gwarancji trzeba złożyć przed końcem jej ważności, a zaległość zgłosić ubezpieczycielowi w terminie z polisy.

W Sunbay ustawiasz ścieżkę przypomnień dla każdej grupy klientów, a raport wiekowania pokazuje, od ilu dni każda faktura jest po terminie. Dzięki temu wiesz, kiedy zgłosić zaległość ubezpieczycielowi albo sięgnąć po zabezpieczenie. Zobacz, jak działa analityka należności.

Najczęstsze pytania

Jakie są formy zabezpieczenia należności?

Najczęściej weksel in blanco, poręczenie, gwarancja bankowa albo ubezpieczeniowa, zastrzeżenie własności towaru, poddanie się egzekucji w akcie notarialnym, zastaw rejestrowy, przedpłata, ubezpieczenie należności i faktoring pełny.

Czym różni się poręczenie od gwarancji bankowej?

Poręczyciel odpowiada obok klienta za ten sam dług i może się bronić tymi samymi zarzutami co klient. Bank z gwarancji płaci, gdy spełnisz warunki zapisane w gwarancji, zwykle po złożeniu żądania zapłaty w określonej formie.

Czy zastrzeżenie własności chroni przed upadłością klienta?

Może, jeśli zastrzeżenie zostało stwierdzone pismem z datą pewną, a towar nadal jest u klienta w niezmienionej postaci. Gdy klient towar przetworzył albo sprzedał dalej, zastrzeżenie zwykle niewiele daje.

Stan prawny na 1 października 2026 r. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani podatkowej.
Spis treści
Sunbay
Zobacz, jak Sunbay prowadzi proces należności
15 minut na twoich przypadkach, od pierwszego przypomnienia do wpłaty.
Umów prezentację

Zobacz Sunbay na swoich przypadkach

15 minut o procesie, który twój zespół prowadziłby w Sunbay, od pierwszego przypomnienia do wpłaty. Termin wybierasz w kalendarzu.

Na prezentacji

  • Pokaz systemu na żywo
  • Co możemy zrobić w twoim przypadku
  • Przykładowe ścieżki dla różnych grup klientów
  • Połączenie z twoim ERP i CRM