Sprzedając z odroczonym terminem płatności, udzielasz klientowi kredytu kupieckiego. Zabezpieczenie nie sprawi, że klient zapłaci w terminie, ale zmienia twoją sytuację, gdy nie zapłaci. Możesz wtedy sięgnąć do majątku innej osoby, do banku albo ubezpieczyciela, odzyskać towar albo szybciej dostać tytuł egzekucyjny. Wybór zależy od kwoty, ryzyka klienta i tego, na co klient się zgodzi.
Formy zabezpieczenia należności
| Zabezpieczenie | Co daje | Na co uważać |
|---|---|---|
| Weksel in blanco z deklaracją wekslową | nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym | jest wart tyle, ile majątek wystawcy i poręczycieli |
| Poręczenie (art. 876 KC) | odpowiedzialność drugiej osoby, na przykład wspólnika, obok klienta | oświadczenie poręczyciela wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności |
| Gwarancja bankowa albo ubezpieczeniowa | zapłata od banku albo ubezpieczyciela po spełnieniu warunków gwarancji | gwarancja ma kwotę i termin ważności, a jej koszt zwykle ponosi klient |
| Zastrzeżenie własności (art. 589 KC) | towar pozostaje twój do zapłaty ceny | wobec wierzycieli klienta działa tylko przy piśmie z datą pewną (art. 590), a przy towarze przetworzonym albo odsprzedanym niewiele daje |
| Poddanie się egzekucji w akcie notarialnym (art. 777 § 1 pkt 5 KPC) | tytuł egzekucyjny bez procesu, po nadaniu klauzuli wykonalności | koszt notariusza, a w akcie trzeba wprost określić kwotę, do której klient poddaje się egzekucji |
| Zastaw rejestrowy | pierwszeństwo zaspokojenia z rzeczy klienta, na przykład maszyn | wymaga umowy i wpisu do rejestru zastawów |
| Przedpłata albo kaucja | pieniądze masz przed dostawą | klienci zgadzają się na nią zwykle na początku współpracy |
| Ubezpieczenie należności | wypłata od 75% do 95% straty przy niewypłacalności albo przewlekłej zwłoce | składka od obrotu i limity na klientów |
| Faktoring pełny | faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności odbiorcy | prowizja i limity faktora |
Przedpłatę klient wpłaca zwykle na podstawie faktury proforma. Zabezpieczeniem może być też przelew wierzytelności klienta na twoją rzecz, czyli cesja, na przykład jego należności od odbiorcy, któremu odsprzedaje twój towar.
Jak dobrać zabezpieczenie do klienta
Im większa kwota i słabsza kondycja klienta, tym mocniejszego zabezpieczenia potrzebujesz. Zanim zdecydujesz, sprawdź klienta, tak jak opisuje to hasło ocena zdolności kredytowej kontrahenta.
| Sytuacja | Rozsądne zabezpieczenie |
|---|---|
| nowy klient i mała pierwsza dostawa | przedpłata albo krótki termin i niski limit kupiecki |
| stały klient, który płaci w terminie | zwykle wystarczy limit kupiecki i bieżący monitoring płatności |
| jednorazowe zamówienie ponad limit | gwarancja bankowa na nadwyżkę albo przedpłata części kwoty |
| spółka z niewielkim majątkiem | weksel in blanco z poręczeniem wekslowym wspólnika albo członka zarządu |
| eksport albo cały portfel klientów | ubezpieczenie należności |
Zabezpieczenie ustal przed pierwszą dostawą
Zabezpieczenie najłatwiej uzyskać na początku współpracy, gdy klientowi zależy na terminie płatności. Po pierwszej zaległości klient ma mniej powodów, żeby się zgodzić. Wymagania zapisz w umowie albo w ogólnych warunkach sprzedaży, a w polityce kredytowej określ, przy jakich kwotach i klientach ich wymagasz.
Gdy zabezpieczenie przyjmujesz już po zaległości, połącz je z pisemnym uznaniem długu. Uznanie przerywa bieg przedawnienia, a przedawnienie biegnie wtedy od nowa.
Zabezpieczenie nie zastępuje pilnowania terminów
Weksel czy gwarancja pomagają dopiero wtedy, gdy klient przestaje płacić. Wcześniej działa zwykła dyscyplina, czyli przypomnienie przed terminem, telefon po terminie i nota odsetkowa. Pilnuj też terminów samych zabezpieczeń. Żądanie zapłaty z gwarancji trzeba złożyć przed końcem jej ważności, a zaległość zgłosić ubezpieczycielowi w terminie z polisy.
W Sunbay ustawiasz ścieżkę przypomnień dla każdej grupy klientów, a raport wiekowania pokazuje, od ilu dni każda faktura jest po terminie. Dzięki temu wiesz, kiedy zgłosić zaległość ubezpieczycielowi albo sięgnąć po zabezpieczenie. Zobacz, jak działa analityka należności.
Najczęstsze pytania
Jakie są formy zabezpieczenia należności?
Najczęściej weksel in blanco, poręczenie, gwarancja bankowa albo ubezpieczeniowa, zastrzeżenie własności towaru, poddanie się egzekucji w akcie notarialnym, zastaw rejestrowy, przedpłata, ubezpieczenie należności i faktoring pełny.
Czym różni się poręczenie od gwarancji bankowej?
Poręczyciel odpowiada obok klienta za ten sam dług i może się bronić tymi samymi zarzutami co klient. Bank z gwarancji płaci, gdy spełnisz warunki zapisane w gwarancji, zwykle po złożeniu żądania zapłaty w określonej formie.
Czy zastrzeżenie własności chroni przed upadłością klienta?
Może, jeśli zastrzeżenie zostało stwierdzone pismem z datą pewną, a towar nadal jest u klienta w niezmienionej postaci. Gdy klient towar przetworzył albo sprzedał dalej, zastrzeżenie zwykle niewiele daje.