Pieniądze z niezapłaconej faktury możesz odzyskiwać sam, zlecić to firmie windykacyjnej albo sprzedać wierzytelność. Od wybranego modelu zależy, kto jest wierzycielem, kto rozmawia z twoim klientem i ile pieniędzy do ciebie wraca. Firma windykacyjna nie prowadzi egzekucji, bo sprawy egzekucyjne należą do sądów rejonowych i komorników (art. 758 Kodeksu postępowania cywilnego). Rachunek dłużnika może więc zająć tylko komornik w toku egzekucji komorniczej. Jak podzielić etapy między własny zespół, kancelarię i firmę zewnętrzną, opisuje przewodnik po windykacji należności.
Trzy modele współpracy z firmą windykacyjną
| Model | Kto jest wierzycielem | Jak się rozliczacie | Kto kontaktuje się z klientem |
|---|---|---|---|
| zlecenie windykacji | ty | płacisz prowizję od odzyskanej kwoty ustaloną w umowie | firma, w twoim imieniu |
| sprzedaż wierzytelności | kupujący | dostajesz cenę z umowy, zwykle niższą od wartości długu | kupujący, we własnym imieniu |
| stała obsługa należności (outsourcing) | ty | płacisz wynagrodzenie według umowy, na przykład stałe albo za sprawę | firma, według zasad ustalonych z tobą |
Przy zleceniu ustal podstawę prowizji i przepływ pieniędzy
Przy zleceniu zostajesz wierzycielem, a firma działa na podstawie umowy i pełnomocnictwa. Przed podpisaniem ustal, czy prowizja liczy się tylko od należności głównej, czy także od odsetek i rekompensaty, i czy należy się od wpłat, które klient zrobi bezpośrednio na twoje konto. Zapisz, kto decyduje o ratach, ugodzie i rezygnacji z odsetek, kto wykłada opłaty sądowe i zaliczki komornicze i w jakim terminie firma przekazuje ci odzyskane pieniądze.
W transakcjach handlowych oprócz rekompensaty 40, 70 albo 100 euro przysługuje ci zwrot poniesionych kosztów odzyskiwania należności, które ją przewyższają, w uzasadnionej wysokości (art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych). Jeśli dochodzisz ich w postępowaniu nakazowym, do pozwu dołączasz dokumenty potwierdzające ich poniesienie (art. 485 § 2¹ KPC), więc zachowaj umowę z firmą i faktury za jej usługi. Zasady opisuje hasło rekompensata za koszty odzyskiwania należności.
Sprzedaż przenosi na kupującego wierzytelność z odsetkami
Przy sprzedaży kupujący staje się wierzycielem i przejmuje związane z wierzytelnością prawa, w tym roszczenie o zaległe odsetki (art. 509 § 2 Kodeksu cywilnego). Zgoda dłużnika nie jest potrzebna, chyba że przelewowi sprzeciwia się ustawa, zastrzeżenie w umowie albo właściwość zobowiązania (art. 509 § 1), więc najpierw sprawdź umowę z klientem. Dopóki nie zawiadomisz dłużnika o przelewie, jego zapłata do twoich rąk ma skutek wobec kupującego, chyba że dłużnik wiedział o przelewie (art. 512). Zarzuty, które miał wobec ciebie w chwili, gdy dowiedział się o przelewie, zachowuje wobec kupującego (art. 513 § 1). Rekompensaty 40, 70 albo 100 euro nie sprzedasz, bo tego roszczenia nie można zbyć (art. 10 ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom). Więcej w haśle cesja wierzytelności.
Co sprawdzić przed podpisaniem umowy
- Kto jest stroną umowy. Sprawdź firmę w KRS albo CEIDG i ustal, kto może ją reprezentować.
- Zakres zlecenia. Ustal, czy firma prowadzi tylko etap polubowny, czy także sprawy sądowe, i kto wtedy reprezentuje cię przed sądem.
- Wynagrodzenie. Sprawdź podstawę prowizji, zasady dla wpłat, które dłużnik zrobi bezpośrednio do ciebie, i opłaty za sprawy wycofane albo nieodzyskane.
- Pieniądze i koszty. Ustal, na czyje konto płaci dłużnik, kiedy firma rozlicza wpłaty i kto wykłada koszty sądowe oraz komornicze.
- Kontakt z klientami. Uzgodnij kanały, godziny i ton rozmów, bo dla klienta to wciąż sprawa z twoją firmą.
- Dane osobowe. Jeśli firma będzie przetwarzać dane osobowe w twoim imieniu, na przykład osób kontaktowych albo przedsiębiorców z CEIDG, przetwarzanie powinno opierać się na umowie powierzenia (art. 28 RODO).
- Raporty i koniec współpracy. Ustal, jak często dostajesz informację o stanie spraw i co się dzieje ze sprawami w toku po wypowiedzeniu umowy.
Wcześniejsze etapy, czyli przypomnienia, noty odsetkowe i wezwania do zapłaty, możesz prowadzić we własnym zespole. Program do windykacji Sunbay łączy się z ERP i CRM, wysyła je według ustalonej ścieżki, rozpoznaje obietnice zapłaty w odpowiedziach klientów i tworzy zadania dla zespołu, gdy sprawa wymaga decyzji, na przykład o przekazaniu jej firmie windykacyjnej.
Najczęstsze pytania
Ile kosztuje firma windykacyjna?
To zależy od modelu współpracy. Przy zleceniu płacisz prowizję od odzyskanej kwoty ustaloną w umowie, przy sprzedaży wierzytelności dostajesz cenę, zwykle niższą od wartości długu, a przy stałej obsłudze należności płacisz wynagrodzenie według umowy. Przed podpisaniem sprawdź, od jakich kwot liczy się prowizja i kto pokrywa koszty sądowe.
Czym różni się zlecenie windykacji od sprzedaży wierzytelności?
Przy zleceniu zostajesz wierzycielem, a firma odzyskuje pieniądze w twoim imieniu za wynagrodzenie. Przy sprzedaży wierzytelność przechodzi na kupującego razem z roszczeniem o zaległe odsetki (art. 509 Kodeksu cywilnego), a ty dostajesz cenę z umowy i nie masz już wpływu na kontakt z dłużnikiem.
Czy firma windykacyjna może zająć konto dłużnika?
Nie. Sprawy egzekucyjne należą do sądów rejonowych i komorników (art. 758 Kodeksu postępowania cywilnego), więc rachunek bankowy zajmuje komornik na podstawie tytułu wykonawczego. Firma windykacyjna może rozmawiać z dłużnikiem, wysyłać wezwania i przygotować sprawę do sądu.
Czy koszty firmy windykacyjnej można odzyskać od dłużnika?
W transakcjach handlowych oprócz rekompensaty 40, 70 albo 100 euro przysługuje ci zwrot poniesionych kosztów odzyskiwania należności, które ją przewyższają, w uzasadnionej wysokości (art. 10 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych). Koszty trzeba udokumentować, na przykład umową i fakturami.