Firma windykacyjna

Firma windykacyjna to przedsiębiorca, który odzyskuje należności na zlecenie wierzyciela, na przykład za prowizję od odzyskanej kwoty, albo kupuje wierzytelności i dochodzi ich na własny rachunek. Niektóre firmy prowadzą też stałą obsługę należności klienta.

Pieniądze z niezapłaconej faktury możesz odzyskiwać sam, zlecić to firmie windykacyjnej albo sprzedać wierzytelność. Od wybranego modelu zależy, kto jest wierzycielem, kto rozmawia z twoim klientem i ile pieniędzy do ciebie wraca. Firma windykacyjna nie prowadzi egzekucji, bo sprawy egzekucyjne należą do sądów rejonowych i komorników (art. 758 Kodeksu postępowania cywilnego). Rachunek dłużnika może więc zająć tylko komornik w toku egzekucji komorniczej. Jak podzielić etapy między własny zespół, kancelarię i firmę zewnętrzną, opisuje przewodnik po windykacji należności.

Trzy modele współpracy z firmą windykacyjną

ModelKto jest wierzycielemJak się rozliczacieKto kontaktuje się z klientem
zlecenie windykacjitypłacisz prowizję od odzyskanej kwoty ustaloną w umowiefirma, w twoim imieniu
sprzedaż wierzytelnościkupującydostajesz cenę z umowy, zwykle niższą od wartości długukupujący, we własnym imieniu
stała obsługa należności (outsourcing)typłacisz wynagrodzenie według umowy, na przykład stałe albo za sprawęfirma, według zasad ustalonych z tobą

Przy zleceniu ustal podstawę prowizji i przepływ pieniędzy

Przy zleceniu zostajesz wierzycielem, a firma działa na podstawie umowy i pełnomocnictwa. Przed podpisaniem ustal, czy prowizja liczy się tylko od należności głównej, czy także od odsetek i rekompensaty, i czy należy się od wpłat, które klient zrobi bezpośrednio na twoje konto. Zapisz, kto decyduje o ratach, ugodzie i rezygnacji z odsetek, kto wykłada opłaty sądowe i zaliczki komornicze i w jakim terminie firma przekazuje ci odzyskane pieniądze.

W transakcjach handlowych oprócz rekompensaty 40, 70 albo 100 euro przysługuje ci zwrot poniesionych kosztów odzyskiwania należności, które ją przewyższają, w uzasadnionej wysokości (art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych). Jeśli dochodzisz ich w postępowaniu nakazowym, do pozwu dołączasz dokumenty potwierdzające ich poniesienie (art. 485 § 2¹ KPC), więc zachowaj umowę z firmą i faktury za jej usługi. Zasady opisuje hasło rekompensata za koszty odzyskiwania należności.

Sprzedaż przenosi na kupującego wierzytelność z odsetkami

Przy sprzedaży kupujący staje się wierzycielem i przejmuje związane z wierzytelnością prawa, w tym roszczenie o zaległe odsetki (art. 509 § 2 Kodeksu cywilnego). Zgoda dłużnika nie jest potrzebna, chyba że przelewowi sprzeciwia się ustawa, zastrzeżenie w umowie albo właściwość zobowiązania (art. 509 § 1), więc najpierw sprawdź umowę z klientem. Dopóki nie zawiadomisz dłużnika o przelewie, jego zapłata do twoich rąk ma skutek wobec kupującego, chyba że dłużnik wiedział o przelewie (art. 512). Zarzuty, które miał wobec ciebie w chwili, gdy dowiedział się o przelewie, zachowuje wobec kupującego (art. 513 § 1). Rekompensaty 40, 70 albo 100 euro nie sprzedasz, bo tego roszczenia nie można zbyć (art. 10 ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom). Więcej w haśle cesja wierzytelności.

Co sprawdzić przed podpisaniem umowy

  1. Kto jest stroną umowy. Sprawdź firmę w KRS albo CEIDG i ustal, kto może ją reprezentować.
  2. Zakres zlecenia. Ustal, czy firma prowadzi tylko etap polubowny, czy także sprawy sądowe, i kto wtedy reprezentuje cię przed sądem.
  3. Wynagrodzenie. Sprawdź podstawę prowizji, zasady dla wpłat, które dłużnik zrobi bezpośrednio do ciebie, i opłaty za sprawy wycofane albo nieodzyskane.
  4. Pieniądze i koszty. Ustal, na czyje konto płaci dłużnik, kiedy firma rozlicza wpłaty i kto wykłada koszty sądowe oraz komornicze.
  5. Kontakt z klientami. Uzgodnij kanały, godziny i ton rozmów, bo dla klienta to wciąż sprawa z twoją firmą.
  6. Dane osobowe. Jeśli firma będzie przetwarzać dane osobowe w twoim imieniu, na przykład osób kontaktowych albo przedsiębiorców z CEIDG, przetwarzanie powinno opierać się na umowie powierzenia (art. 28 RODO).
  7. Raporty i koniec współpracy. Ustal, jak często dostajesz informację o stanie spraw i co się dzieje ze sprawami w toku po wypowiedzeniu umowy.

Wcześniejsze etapy, czyli przypomnienia, noty odsetkowe i wezwania do zapłaty, możesz prowadzić we własnym zespole. Program do windykacji Sunbay łączy się z ERP i CRM, wysyła je według ustalonej ścieżki, rozpoznaje obietnice zapłaty w odpowiedziach klientów i tworzy zadania dla zespołu, gdy sprawa wymaga decyzji, na przykład o przekazaniu jej firmie windykacyjnej.

Najczęstsze pytania

Ile kosztuje firma windykacyjna?

To zależy od modelu współpracy. Przy zleceniu płacisz prowizję od odzyskanej kwoty ustaloną w umowie, przy sprzedaży wierzytelności dostajesz cenę, zwykle niższą od wartości długu, a przy stałej obsłudze należności płacisz wynagrodzenie według umowy. Przed podpisaniem sprawdź, od jakich kwot liczy się prowizja i kto pokrywa koszty sądowe.

Czym różni się zlecenie windykacji od sprzedaży wierzytelności?

Przy zleceniu zostajesz wierzycielem, a firma odzyskuje pieniądze w twoim imieniu za wynagrodzenie. Przy sprzedaży wierzytelność przechodzi na kupującego razem z roszczeniem o zaległe odsetki (art. 509 Kodeksu cywilnego), a ty dostajesz cenę z umowy i nie masz już wpływu na kontakt z dłużnikiem.

Czy firma windykacyjna może zająć konto dłużnika?

Nie. Sprawy egzekucyjne należą do sądów rejonowych i komorników (art. 758 Kodeksu postępowania cywilnego), więc rachunek bankowy zajmuje komornik na podstawie tytułu wykonawczego. Firma windykacyjna może rozmawiać z dłużnikiem, wysyłać wezwania i przygotować sprawę do sądu.

Czy koszty firmy windykacyjnej można odzyskać od dłużnika?

W transakcjach handlowych oprócz rekompensaty 40, 70 albo 100 euro przysługuje ci zwrot poniesionych kosztów odzyskiwania należności, które ją przewyższają, w uzasadnionej wysokości (art. 10 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych). Koszty trzeba udokumentować, na przykład umową i fakturami.

Stan prawny na 1 października 2026 r. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani podatkowej.
Spis treści
Sunbay
Zobacz, jak Sunbay prowadzi proces należności
15 minut na twoich przypadkach, od pierwszego przypomnienia do wpłaty.
Umów prezentację

Zobacz Sunbay na swoich przypadkach

15 minut o procesie, który twój zespół prowadziłby w Sunbay, od pierwszego przypomnienia do wpłaty. Termin wybierasz w kalendarzu.

Na prezentacji

  • Pokaz systemu na żywo
  • Co możemy zrobić w twoim przypadku
  • Przykładowe ścieżki dla różnych grup klientów
  • Połączenie z twoim ERP i CRM