Windykacja sądowa

Windykacja sądowa zaczyna się wtedy, gdy windykacja polubowna nie przyniosła zapłaty. Składasz pozew, a sąd wydaje nakaz zapłaty albo wyrok. Prawomocne orzeczenie z klauzulą wykonalności to tytuł wykonawczy, z którym idziesz do komornika. Samo wniesienie pozwu przerywa bieg przedawnienia, a nowy termin zaczyna biec dopiero po zakończeniu sprawy (art. 123 § 1 pkt 1 i art. 124 § 2 Kodeksu cywilnego).

Pozew pokazuje datę wymagalności i próbę porozumienia

Poza dokładnie określonym żądaniem i faktami pozew w sprawie o zapłatę wskazuje datę wymagalności roszczenia (art. 187 § 1 pkt 1¹ Kodeksu postępowania cywilnego). Musi też informować, czy strony próbowały mediacji albo innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a jeśli nie, wyjaśniać dlaczego (art. 187 § 1 pkt 3). Najprostszym dowodem takiej próby jest przedsądowe wezwanie do zapłaty.

Spór między przedsiębiorcami wynikający z ich działalności gospodarczej to sprawa gospodarcza (art. 458² § 1 pkt 1 KPC). Wszystkie twierdzenia i dowody powołujesz wtedy już w pozwie (art. 458⁵ § 1). Spóźnione sąd pominie, chyba że uprawdopodobnisz, że wcześniej nie mogłeś ich powołać albo potrzeba wynikła później (art. 458⁵ § 4).

Tryb zależy od kwoty i dokumentów

Sprawy o zapłatę powyżej 100 000 zł rozpoznaje sąd okręgowy, a pozostałe sąd rejonowy. Ten podział nie dotyczy spraw w elektronicznym postępowaniu upominawczym, czyli EPU (art. 17 pkt 4 KPC). Niesporną fakturę dochodzisz zwykle w trybie, w którym sąd wydaje nakaz zapłaty bez rozprawy.

• Postępowanie nakazowe. W transakcjach handlowych sąd wyda nakaz na podstawie umowy, dowodu wykonania dostawy albo usługi i dowodu doręczenia faktury (art. 485 § 2¹ KPC).
• EPU. Obejmuje roszczenia pieniężne wymagalne w ciągu 3 lat przed wniesieniem pozwu, gdy nakaz nie ma być doręczany za granicę (art. 505²⁸ § 2 i art. 505²⁹ᵃ KPC).
• Postępowanie upominawcze. Sąd wyda nakaz, chyba że roszczenie jest oczywiście bezzasadne, twierdzenia budzą wątpliwość albo zapłata zależy od świadczenia wzajemnego (art. 499 KPC).

Opłata od pozwu rośnie progami do 20 000 zł

Opłatę liczysz od wartości przedmiotu sporu, do której nie wlicza się odsetek żądanych obok należności głównej (art. 20 KPC). Do 20 000 zł opłata jest stała, a powyżej wynosi 5% wartości, nie więcej niż 100 000 zł (art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). W postępowaniu nakazowym i w EPU płacisz czwartą część, nie mniej niż 30 zł, zaokrągloną w górę do pełnego złotego (art. 19 ust. 2, art. 20 ust. 1 i art. 21).

Strona, która przegra, zwraca przeciwnikowi koszty procesu, w tym opłatę od pozwu i wynagrodzenie adwokata do wysokości stawek z odrębnych przepisów (art. 98 § 1 i § 3 KPC). Jeśli sprawa zakończy się ugodą przed rozpoczęciem rozprawy w pierwszej instancji, sąd z urzędu zwróci ci opłatę od pozwu pomniejszoną o 30 zł (art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. h i ust. 3 ustawy o kosztach sądowych).

Po nakazie albo wyroku potrzebna jest klauzula wykonalności

Nakaz zapłaty, od którego dłużnik nie wniósł sprzeciwu ani zarzutów, ma skutki prawomocnego wyroku (art. 480² § 4 KPC). Klauzulę wykonalności sąd nadaje na wniosek wierzyciela, a nakazowi z EPU z urzędu, niezwłocznie po uprawomocnieniu (art. 782 § 1 i § 2). Z tytułem wykonawczym składasz wniosek o egzekucję komorniczą. Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem przedawnia się po 6 latach (art. 125 § 1 KC).

W pozwie piszesz o próbach porozumienia, więc przyda się historia przypomnień i wezwań. Sunbay wysyła przypomnienia e-mail i SMS, noty odsetkowe i wezwania do zapłaty według ustalonej ścieżki, a gdy klient przestaje reagować, tworzy zadanie dla zespołu. Zobacz, jak działa program do windykacji.

Najczęstsze pytania

Ile kosztuje pozew o zapłatę faktury?

Do 20 000 zł opłata jest stała i wynosi od 30 do 1 000 zł, a powyżej 5% wartości przedmiotu sporu, najwyżej 100 000 zł (art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). W postępowaniu nakazowym i w elektronicznym postępowaniu upominawczym płacisz czwartą część tej kwoty, nie mniej niż 30 zł.

Czy przed pozwem trzeba wysłać wezwanie do zapłaty?

Przy fakturze z terminem płatności przepisy nie uzależniają pozwu od wezwania, a w transakcjach handlowych sąd wyda nakaz w postępowaniu nakazowym na podstawie umowy, dowodu wykonania i dowodu doręczenia faktury. W pozwie musisz jednak napisać, czy strony próbowały rozwiązać spór bez sądu (art. 187 § 1 pkt 3 KPC), a wezwanie jest najprostszym dowodem takiej próby.

Czy pozew przerywa bieg przedawnienia?

Tak. Wniesienie pozwu przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 1 Kodeksu cywilnego), a nowy termin zaczyna się dopiero po zakończeniu postępowania (art. 124 § 2). Roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem albo nakazem zapłaty przedawnia się po 6 latach.