Termin przedawnienia można zawiesić albo przerwać, a skutki są różne. Zawieszenie wstrzymuje bieg na pewien czas, po którym termin biegnie dalej (art. 121 Kodeksu cywilnego). Przerwanie sprawia, że przedawnienie biegnie na nowo, a czas, który już upłynął, przestaje się liczyć (art. 124 § 1). Dla wierzyciela to podstawowy sposób ochrony starych faktur, bo samo upominanie się o zapłatę terminu nie wydłuża. Długość terminów i zasady ich liczenia opisuje hasło przedawnienie należności.
Co przerywa bieg przedawnienia, a co tylko go zawiesza
Kodeks cywilny wymienia dwie grupy zdarzeń, które przerywają bieg przedawnienia. Pierwsza to czynności przed sądem lub innym organem podjęte bezpośrednio po to, żeby dochodzić, ustalić, zaspokoić albo zabezpieczyć roszczenie. Druga to uznanie roszczenia przez dłużnika (art. 123 § 1 KC).
| Zdarzenie | Skutek | Przepis |
|---|---|---|
| pozew, w tym o nakaz zapłaty, albo wniosek o zabezpieczenie roszczenia | przerywa, a nowy termin biegnie po zakończeniu postępowania | art. 123 § 1 pkt 1 i art. 124 § 2 KC |
| wniosek o wszczęcie egzekucji | przerywa, a nowy termin biegnie po zakończeniu egzekucji | art. 123 § 1 pkt 1 i art. 124 § 2 KC |
| zgłoszenie wierzytelności w upadłości dłużnika | przerywa, a nowy termin biegnie od dnia po uprawomocnieniu się postanowienia o zakończeniu albo umorzeniu upadłości | art. 239a Prawa upadłościowego |
| uznanie długu przez dłużnika | przerywa, a nowy termin biegnie od razu | art. 123 § 1 pkt 2 i art. 124 § 1 KC |
| mediacja albo zawezwanie do próby ugodowej | tylko zawiesza bieg na czas postępowania | art. 121 pkt 5 i 6 KC |
| wezwanie do zapłaty, nota odsetkowa | nie wpływa na bieg przedawnienia | brak przepisu |
Nowy termin ma tę samą długość co poprzedni
Po przerwaniu termin biegnie na nowo w pełnej długości. Jeśli wynosi co najmniej 2 lata, a tak jest na przykład przy sprzedaży towarów przez firmę (art. 554 KC), jego koniec przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 KC).
Przykład. Faktura za towar sprzedany przez firmę ma termin płatności 10 lutego 2025 r., więc roszczenie przedawni się 31 grudnia 2027 r. Klient 5 listopada 2026 r. podpisuje uznanie długu. Nowy dwuletni termin biegnie od tego dnia i kończy się 31 grudnia 2028 r. Gdyby klient dostał tylko wezwanie do zapłaty, termin dalej kończyłby się 31 grudnia 2027 r.
Uznanie długu najlepiej mieć na piśmie
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na tym, kto wywodzi z niego skutki prawne (art. 6 KC), więc to ty musisz wykazać, że dłużnik uznał dług. Najlepszym dowodem jest pismo z kwotą, numerami faktur i podpisem osoby uprawnionej do reprezentowania klienta. Jakie zachowania dłużnika sądy traktują jako uznanie, opisuje hasło uznanie długu, a skutki podpisanego potwierdzenia sald hasło potwierdzenie salda.
Dowód przerwania przyda się w sądzie i u komornika
Roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem albo nakazem zapłaty przedawnia się po 6 latach (art. 125 § 1 KC). Jeśli z okoliczności sprawy i treści tytułu wynika, że ten termin upłynął, sąd odmówi nadania klauzuli wykonalności, chyba że przedstawisz dokument, z którego wynika przerwanie biegu przedawnienia (art. 782¹ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Taki dokument dołączasz też do wniosku o egzekucję, bo bez niego komornik odmówi jej wszczęcia (art. 797 § 1¹ i art. 804 § 2). Jeśli roszczenie przedawniło się przed złożeniem wniosku, a nie wykażesz dokumentem, że wcześniej doszło do przerwania, dłużnik może żądać umorzenia egzekucji (art. 825 pkt 1¹). Podpisane uznania i dokumenty z wcześniejszych postępowań przechowuj więc razem z tytułem.
Żeby przerwać bieg na czas, trzeba wiedzieć, które faktury są najstarsze. Sunbay łączy się z ERP, pokazuje wiekowanie należności i tworzy zadania dla zespołu, gdy trzeba zdecydować, czy poprosić klienta o uznanie długu, czy złożyć pozew. Zobacz, jak działa program do windykacji.
Najczęstsze pytania
Co przerywa bieg przedawnienia?
Każda czynność przed sądem lub innym organem podjęta bezpośrednio po to, żeby dochodzić, ustalić, zaspokoić albo zabezpieczyć roszczenie, na przykład pozew albo wniosek o egzekucję, oraz uznanie długu przez dłużnika (art. 123 § 1 Kodeksu cywilnego). W upadłości dłużnika bieg przerywa też zgłoszenie wierzytelności (art. 239a Prawa upadłościowego).
Czym różni się przerwanie od zawieszenia biegu przedawnienia?
Po przerwaniu przedawnienie biegnie od nowa w pełnej długości (art. 124 § 1 Kodeksu cywilnego). Zawieszenie tylko wstrzymuje bieg, na przykład na czas postępowania pojednawczego po zawezwaniu do próby ugodowej, a potem termin biegnie dalej (art. 121).
Czy wezwanie do zapłaty przerywa przedawnienie?
Nie. Wezwania do zapłaty ani noty odsetkowej nie ma wśród zdarzeń z art. 123 Kodeksu cywilnego, więc nie wpływają na bieg przedawnienia. Przerwie go pozew albo uznanie długu przez klienta.
Od kiedy liczy się nowy termin przedawnienia?
Po uznaniu długu od razu, a po pozwie albo wniosku o egzekucję dopiero po zakończeniu postępowania (art. 124 Kodeksu cywilnego). Nowy termin ma tę samą długość co poprzedni, a jeśli wynosi co najmniej 2 lata, kończy się ostatniego dnia roku kalendarzowego.
.svg)
.svg)