CEI odpowiada na pytanie, ile z pieniędzy, które klienci mieli już zapłacić, naprawdę wpłynęło. Pomija faktury, których termin jeszcze nie minął, więc na wynik nie wpływa ani wielkość sprzedaży, ani długość terminów płatności. Dlatego oddziela pracę nad należnościami od warunków sprzedaży lepiej niż DSO, które rośnie także wtedy, gdy dajesz klientom dłuższe terminy. To miara zarządcza z literatury anglojęzycznej, a nie pozycja sprawozdania finansowego, więc sposób liczenia ustalasz sam i trzymasz się go co miesiąc.
Wzór na wskaźnik skuteczności windykacji
CEI = (należności na początek okresu + sprzedaż na fakturę w okresie − należności ogółem na koniec okresu) ÷ (należności na początek okresu + sprzedaż na fakturę w okresie − należności bieżące na koniec okresu) × 100%
| Składnik | Co oznacza |
|---|---|
| Należności na początek okresu | wszystkie niezapłacone faktury na pierwszy dzień okresu |
| Sprzedaż na fakturę w okresie | faktury z odroczonym terminem wystawione w okresie, bez sprzedaży za gotówkę i kartą |
| Należności ogółem na koniec okresu | wszystkie niezapłacone faktury na ostatni dzień okresu |
| Należności bieżące na koniec okresu | niezapłacone faktury, których termin płatności jeszcze nie minął |
Licznik to w przybliżeniu kwota, którą zebrałeś, a mianownik to kwota, którą mogłeś zebrać, czyli wszystko poza fakturami jeszcze przed terminem. Różnica między nimi to należności przeterminowane na koniec okresu, dlatego CEI nie może przekroczyć 100%. Wszystkie kwoty bierz brutto, bo należności w księgach są brutto, a sprzedaż netto zaniżyłaby wynik.
Przykład obliczenia CEI
Przykład. Firma liczy CEI za październik 2026 r. Kwoty brutto pochodzą z raportu wiekowania należności i z rejestru sprzedaży, a ich wysokość to założenie do przykładu.
| Dane | Kwota |
|---|---|
| Należności na 1 października | 2 400 000 zł |
| Faktury z terminem wystawione w październiku | 1 600 000 zł |
| Należności ogółem na 31 października | 2 500 000 zł |
| w tym bieżące | 1 900 000 zł |
| w tym przeterminowane | 600 000 zł |
Zebrane pieniądze to 2 400 000 + 1 600 000 − 2 500 000 = 1 500 000 zł. Do zebrania było 2 400 000 + 1 600 000 − 1 900 000 = 2 100 000 zł. CEI wynosi 1 500 000 ÷ 2 100 000 × 100% = 71,4%. Różnica, czyli 600 000 zł, to faktury po terminie na koniec miesiąca. Gdyby zespół odzyskał z nich jeszcze 300 000 zł, CEI wyniósłby 1 800 000 ÷ 2 100 000 × 100% = 85,7%.
Co zawyża, a co zaniża wynik
CEI równy 100% oznacza, że na koniec okresu nic nie było po terminie. Oficjalnej normy nie ma, więc porównuj wynik z własnymi poprzednimi miesiącami i wyjaśniaj każdy wyraźny spadek. Przed porównaniem sprawdź trzy rzeczy.
- Spisane należności i korekty. Faktura spisana jako należność nieściągalna albo zmniejszona fakturą korygującą znika z salda tak jak zapłacona, więc podnosi CEI, choć pieniądze nie wpłynęły. Takie kwoty raportuj osobno.
- Nieprzypisane wpłaty. Przelew, którego nikt nie przypisał do faktury, zostawia ją w saldzie jako zaległą i zaniża wynik. Dlatego przed liczeniem sprawdź, czy zarachowanie wpłat jest kompletne.
- Długość okresu. CEI za kwartał wychodzi wyżej niż miesięczny przy tym samym saldzie po terminie, bo w mianowniku jest sprzedaż z trzech miesięcy. Porównuj miesiące z miesiącami, a kwartały z kwartałami.
CEI, DSO i średnie opóźnienie płatności
DSO pokazuje, ile dni sprzedaży czeka w należnościach, i rośnie razem z terminami płatności. Gdy przeniesiesz klientów z terminu 30 na 60 dni, DSO wzrośnie, nawet jeśli każdy zapłaci w terminie, a CEI zostanie na poziomie 100%. CEI nie mówi jednak, jak długo czekasz na pieniądze, więc czytaj oba wskaźniki razem. Opóźnienie w dniach pokazuje średnie opóźnienie płatności (ADD), czyli różnica między DSO a DSO policzonym tylko z faktur przed terminem.
Dla danych z przykładu (październik ma 31 dni) DSO ze stanu na koniec miesiąca wynosi 2 500 000 ÷ 1 600 000 × 31 = 48,4 dnia, najlepsze możliwe DSO 1 900 000 ÷ 1 600 000 × 31 = 36,8 dnia, a ADD 11,6 dnia. Jak liczyć DSO ze średniego salda za rok, opisujemy w tekście o wskaźniku rotacji należności.
CEI jest tak wiarygodny jak dane o wpłatach. Sunbay łączy się z ERP, dopasowuje zaksięgowane wpłaty do faktur i pokazuje wiekowanie należności, więc zapłacone faktury nie zawyżają salda po terminie. Przypomnienia e-mail i SMS, noty odsetkowe i wezwania do zapłaty wysyła według ustalonej ścieżki. Zobacz, jak działa program do windykacji.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć wskaźnik skuteczności windykacji?
Dodaj należności z początku okresu do sprzedaży na fakturę w okresie i odejmij należności ogółem z końca okresu. Wynik podziel przez tę samą sumę pomniejszoną o należności bieżące z końca okresu i pomnóż przez 100%. Wszystkie kwoty bierz brutto, z tego samego raportu wiekowania.
Jaki wynik CEI jest dobry?
Im bliżej 100%, tym lepiej, bo 100% oznacza, że na koniec okresu nic nie zostało po terminie. Oficjalnej normy nie ma, więc porównuj wynik z własną historią z kilku miesięcy, a nie z pojedynczą liczbą.
Czy CEI może przekroczyć 100%?
Nie. Różnica między mianownikiem a licznikiem to należności przeterminowane na koniec okresu, a ta kwota nie może być ujemna. Wynik powyżej 100% oznacza błąd w danych, na przykład saldo ogółem i saldo bieżące wzięte z raportów z różnych dni.
Czym CEI różni się od DSO?
DSO mówi, ile dni sprzedaży czeka w należnościach, i zmienia się razem z wielkością sprzedaży i terminami płatności. CEI mówi, jaką część pieniędzy, które klienci mieli już zapłacić, faktycznie zebrałeś, więc pokazuje skuteczność samego ściągania należności.
.svg)
.svg)