Nazwa myli, bo nikt tu nie pożycza pieniędzy. Kredytem jest sam termin płatności, zapisany w umowie, w ogólnych warunkach sprzedaży albo na fakturze. Udziela go każda firma, która sprzedaje z odroczoną zapłatą, a każda niezapłacona faktura zamraża część jej kapitału obrotowego. Kupujący finansuje zakupy bez wniosku do banku, a koszt czekania i ryzyko braku zapłaty bierze sprzedawca.
Na czym polega kredyt kupiecki
Hurtownia 5 października 2026 r. wydaje klientowi towar i doręcza mu fakturę z terminem 30 dni. Klient sprzedaje towar dalej, a hurtowni płaci do 4 listopada. Przez ten czas hurtownia finansuje jego zapasy, choć żadne pieniądze nie zmieniły właściciela.
Maksymalny termin płatności w kredycie kupieckim
Między firmami granice wyznacza ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Termin liczy się od doręczenia faktury, a nie od jej wystawienia, i strony nie mogą umówić się co do daty doręczenia (art. 8a).
| Kto płaci | Najdłuższy termin od doręczenia faktury | Przepis |
|---|---|---|
| Firma (zasada ogólna) | 60 dni, dłuższy tylko wyraźnie w umowie i jeśli nie jest rażąco nieuczciwy wobec sprzedawcy | art. 7 ust. 2 |
| Duży przedsiębiorca, gdy sprzedaje mu mikro, mała albo średnia firma | 60 dni bez wyjątków | art. 7 ust. 2a |
| Podmiot publiczny | 30 dni | art. 8 ust. 2 |
| Publiczny podmiot leczniczy | 60 dni | art. 8 ust. 2 |
To kupujący musi wykazać, że termin dłuższy niż 60 dni nie jest rażąco nieuczciwy (art. 11a ust. 2). Zamiast niedozwolonego terminu stosuje się ustawowy (art. 13 ust. 2), a przy terminie ponad 120 dni ustalonym wbrew limitowi sprzedawca może odstąpić od umowy albo ją wypowiedzieć (art. 7 ust. 3a). Szczegóły opisaliśmy w tekście o zatorach płatniczych.
Ile kosztuje kredyt kupiecki
Ile płaci sprzedawca
Czekając na zapłatę, sprzedawca finansuje bieżące wydatki kredytem albo własnym kapitałem. Zamrożona jest kwota brutto, bo VAT od dostawy co do zasady wpłaca się do 25. dnia następnego miesiąca (art. 103 ust. 1 ustawy o VAT), czyli przy terminie 60 dni przed zapłatą od klienta.
Przykład. Firma sprzedaje na fakturę za 7 300 000 zł brutto rocznie (20 000 zł dziennie) i finansuje należności kredytem na 8% rocznie (założenie do przykładu).
| Czas od faktury do zapłaty | Saldo należności | Roczny koszt finansowania |
|---|---|---|
| 30 dni | 600 000 zł | 48 000 zł |
| 60 dni | 1 200 000 zł | 96 000 zł |
| 75 dni (termin 60 dni i 15 dni opóźnienia) | 1 500 000 zł | 120 000 zł |
Każdy dodatkowy dzień czekania kosztuje tu 1 600 zł rocznie (20 000 zł × 8%), nie licząc ryzyka braku zapłaty.
Ile płaci kupujący
W terminie kupujący zwykle nie płaci odsetek, a koszt kredytu widać dopiero przy skoncie. Kto przy warunku „2% za zapłatę w 10 dni, termin 30 dni” czeka do 30. dnia, płaci 2% ceny za 20 dni kredytu, czyli około 37,2% w skali roku (2 ÷ 98 × 365 ÷ 20). Wzór i inne warianty znajdziesz w haśle o skoncie.
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom przewiduje jednak wyjątek. Gdy termin przekracza 30 dni, sprzedawca, który nie jest dużym przedsiębiorcą, może żądać odsetek ustawowych (7,25% rocznie od 5 marca 2026 r.). Należą się za czas po upływie 30 dni od dostawy i doręczenia faktury, najdłużej do terminu płatności (art. 5). Przy fakturze na 50 000 zł z terminem 60 dni to 297,95 zł (50 000 zł × 7,25% × 30 ÷ 365).
Kredyt kupiecki a kredyt bankowy
| Cecha | Kredyt kupiecki | Kredyt bankowy |
|---|---|---|
| Kto i czym finansuje | sprzedawca, towarem albo usługą z odroczoną zapłatą | bank, pieniędzmi na ustalony cel |
| Podstawa | termin płatności w umowie sprzedaży albo na fakturze | pisemna umowa kredytu (art. 69 Prawa bankowego) |
| Koszt w terminie | zwykle ukryty w cenie albo w utraconym skoncie | odsetki i prowizja z umowy |
| Ocena klienta | według polityki sprzedawcy | obowiązkowa ocena zdolności kredytowej (art. 70) |
Bank ogranicza ryzyko oceną i zabezpieczeniem, a sprzedawca tylko wtedy, gdy sam o to zadba.
Jak ograniczyć ryzyko kredytu kupieckiego
- Sprawdź klienta przed pierwszą sprzedażą z terminem. Co i gdzie sprawdzić, opisujemy w haśle o ocenie zdolności kredytowej kontrahenta.
- Zacznij od krótszego terminu i niskiego limitu. Limit kupiecki podnosisz, gdy klient zbuduje historię terminowych płatności.
- Przypominaj przed terminem. Wiadomość wysłana kilka dni wcześniej wyłapuje zgubione faktury i spory.
- Naliczaj odsetki i rekompensatę. Po terminie należą ci się bez wezwania odsetki handlowe (13,75% rocznie w II półroczu 2026 r.) i rekompensata 40, 70 albo 100 euro (art. 7 ust. 1 i art. 10), które policzysz w kalkulatorze odsetek.
Kroki 3 i 4 możesz zostawić systemowi. Program do windykacji Sunbay łączy się z ERP, wysyła przypomnienia i noty odsetkowe według ustalonej sekwencji, a gdy sprawa wymaga decyzji, tworzy zadanie dla zespołu.
Najczęstsze pytania
Czy kredyt kupiecki jest oprocentowany?
Zwykle nie wprost, bo koszt odroczonej płatności sprzedawca wlicza w cenę, a widać go dopiero przy skoncie. Przy terminie dłuższym niż 30 dni sprzedawca niebędący dużym przedsiębiorcą może jednak żądać odsetek ustawowych, a po terminie należą się bez wezwania odsetki handlowe (13,75% rocznie w II półroczu 2026 r.).
Jaki jest maksymalny termin płatności w kredycie kupieckim?
Między firmami co do zasady 60 dni od doręczenia faktury, a dłuższy tylko wtedy, gdy strony wyraźnie go ustalą i nie jest rażąco nieuczciwy wobec sprzedawcy. Gdy duża firma płaci mikro, małej albo średniej, 60 dni to granica bez wyjątków.
Czym różni się kredyt kupiecki od kredytu bankowego?
Kredytu kupieckiego udziela sprzedawca, odraczając zapłatę za towar, a kredytu bankowego bank, wypłacając pieniądze na podstawie pisemnej umowy. Bank musi ocenić zdolność kredytową i pobiera odsetki z prowizją, a koszt kredytu kupieckiego kryje się zwykle w cenie.
.svg)