Nazywa się je też ubezpieczeniem kredytu kupieckiego, bo chroni sprzedawcę, który dostarcza towar albo usługę przed zapłatą. Polisa nie zastępuje dbania o należności. Ubezpieczyciel wymaga terminowych zgłoszeń i trzymania się przyznanych limitów, a część straty i tak zostaje po stronie sprzedawcy. Opis poniżej opiera się na zasadach podanych przez międzynarodowe stowarzyszenie ubezpieczycieli kredytu ICISA. Szczegóły zawsze określa konkretna polisa.
Jak działa ubezpieczenie należności
- Polisa na obrót. Najczęściej obejmuje całą sprzedaż z odroczonym terminem, a nie pojedyncze faktury. Składka jest zwykle procentem ubezpieczonego obrotu, a umowa często przewiduje też składkę minimalną.
- Limit na każdego klienta. Prosisz ubezpieczyciela o limit dla odbiorcy, a on przyznaje go w całości, w części albo odmawia. Limit to najwyższa ochrona dla tego klienta. Ubezpieczyciel może go obniżyć albo cofnąć, a zmiana dotyczy dostaw po jego decyzji.
- Szkoda i wypłata. Przy formalnej niewypłacalności klienta wypłata następuje zwykle w ciągu miesiąca od jej stwierdzenia. Przy przewlekłej zwłoce, czyli gdy klient nie płaci, choć nie jest niewypłacalny, po okresie oczekiwania, zwykle do 6 miesięcy. Ubezpieczyciel pokrywa zwykle od 75% do 95% długu, a resztę, czyli udział własny, ponosisz sam.
Przykład. Ubezpieczyciel przyznał klientowi limit 150 000 zł, a polisa pokrywa 90% straty (założenia do przykładu). Klient ogłasza upadłość, gdy jest ci winien 180 000 zł. Ochrona obejmuje kwotę do limitu, więc ubezpieczyciel wypłaci 135 000 zł (90% ze 150 000 zł). Pozostałe 45 000 zł straty zostaje u ciebie, dlatego przed większą dostawą sprawdzaj, czy limit wystarczy.
Co obejmuje polisa, a czego nie
| Sytuacja | Ochrona | Uwagi |
|---|---|---|
| upadłość albo inna formalna niewypłacalność klienta | tak | w granicach limitu na klienta |
| przewlekła zwłoka | tak, po okresie oczekiwania | najpierw trzeba przejść ścieżkę windykacji ustaloną w polisie |
| ryzyko polityczne przy eksporcie, na przykład blokada transferu pieniędzy | w części polis | zależy od wykupionego zakresu |
| spór o towar albo usługę | nie, dopóki spór nie zostanie rozstrzygnięty | spory rozwiązuje się przed zgłoszeniem szkody |
| sprzedaż ponad przyznany limit albo klientowi z limitem zerowym | nie w części ponad limit | limit sprawdzaj przed każdą większą dostawą |
Obowiązki ubezpieczonego
- sprzedawać w granicach przyznanych limitów,
- zgłaszać zaległości w terminach z polisy,
- prowadzić windykację według uzgodnionej procedury, zanim zgłosisz szkodę z tytułu przewlekłej zwłoki,
- mieć dokumenty dostaw i faktur dla każdej ubezpieczonej sprzedaży.
Szczegółowe obowiązki i skutki ich niedotrzymania opisuje polisa. Przy terminach zgłoszeń przydaje się bieżący raport wiekowania należności, bo pokazuje, od ilu dni każda faktura jest po terminie.
Ubezpieczenie a faktoring i inne zabezpieczenia
| Rozwiązanie | Co daje | Na co uważać |
|---|---|---|
| Ubezpieczenie należności | wypłata od 75% do 95% straty przy niewypłacalności albo przewlekłej zwłoce | składka od obrotu, limity na klientów, udział własny |
| Faktoring | pieniądze za fakturę przed terminem płatności, a w faktoringu pełnym także przejęcie ryzyka braku zapłaty | prowizja faktora i jego limity na odbiorców |
| Weksel in blanco | nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym | jest wart tyle, ile majątek wystawcy i poręczycieli |
| Limit kupiecki | ogranicza kwotę, którą klient może być winien | nie chroni przed stratą w ramach limitu |
Co przygotować przed rozmową z ubezpieczycielem
Ubezpieczyciel wycenia polisę na podstawie obrotu, historii strat i branży, a limity przyznaje dla konkretnych odbiorców. Przygotuj więc listę klientów, którym sprzedajesz z odroczonym terminem, z kwotami, o jakie chcesz prosić, roczny obrót na fakturach z odroczoną zapłatą, stosowane terminy płatności i straty z ostatnich lat. Przyda się też aktualne zestawienie zaległości, bo pokazuje, jak klienci płacą dziś.
Kiedy ubezpieczenie ma sens
Najwięcej daje firmom, które sprzedają z odroczonym terminem duże kwoty niewielu klientom, bo upadłość jednego odbiorcy może wtedy zachwiać ich płynnością finansową. Przy wielu drobnych klientach ryzyko rozkłada się samo, a więcej daje dobra ocena kontrahentów, rozsądne limity i stała ścieżka przypomnień.
Sunbay pobiera faktury i wpłaty z ERP, a monitoring należności pokazuje, które faktury są po terminie i od ilu dni, więc zaległość widać od pierwszego dnia, a nie dopiero przy zamknięciu miesiąca. Przypomnienia i wezwania wychodzą według ustalonej ścieżki.
Najczęstsze pytania
Ile kosztuje ubezpieczenie należności?
Składkę liczy się zwykle jako procent ubezpieczonego obrotu, a umowa często przewiduje też składkę minimalną. Stawka zależy między innymi od branży, historii strat sprzedawcy i sytuacji gospodarczej, dlatego ubezpieczyciele wyceniają każdą polisę osobno.
Jaką część długu wypłaca ubezpieczyciel?
Zwykle od 75% do 95% niezapłaconej kwoty, w granicach limitu przyznanego na danego klienta. Resztę straty, czyli udział własny, ponosi sprzedawca.
Co to jest przewlekła zwłoka w ubezpieczeniu należności?
To sytuacja, w której klient nie płaci, choć formalnie nie jest niewypłacalny. Ubezpieczyciel wypłaca wtedy odszkodowanie po okresie oczekiwania określonym w polisie, zwykle do 6 miesięcy, i po przejściu ustalonej ścieżki windykacji.
.svg)
.svg)